Udział radcy prawnego w postępowaniu karnym

Jeszcze do niedawna udział radcy prawnego w postępowaniu karnym ograniczał się do możliwości reprezentowania interesów swoich klientów w sprawach o wykroczenia, a jedynie w wąskim wymiarze (nie jako obrońca oskarżonego) we właściwym postępowaniu karnym. W nim bowiem radca prawny zajmować mógł jedynie funkcję pełnomocnika, w tym zwłaszcza pełnomocnika pokrzywdzonego.

Wiele zmian w tym przedmiocie wprowadza nowelizacja ustawy Kodeks postępowania karnego i innych ustaw, która wchodzi w życie wraz z dniem 1 lipca 2015 roku. Dopuszcza ona udział radcy prawnego, na równych zasadach z adwokatami, w postępowaniu karnym. W praktyce oznacza to zerwanie z monopolem adwokackim w sprawach karnych i w zasadzie zrównanie w uprawnieniach obu konkurencyjnych zawodów prawniczych.

Wbrew jednak temu, co powtarzane jest często w środkach masowego przekazu, nie wszyscy radcy prawni zainteresowani są (lub będą) prowadzeniem spraw karnym i udziałem w nich. Oczywiście – będzie to pomocne w ramach tzw. stałej obsługi prawnej, gdzie znając specyfikę działalności swojego klienta będą mogli należycie reprezentować go także w postępowaniach karnych, w tym także w postępowaniach karnych skarbowych. W wielu jednak przypadkach – radcy prawni, sami nie czując się przygotowanymi pod względem wiedzy i doświadczenia w sprawach karnych – rezygnować będzie z tego rodzaju działalności.

Wprowadzenie ustawowych zmian w zakresie uprawnień radcy prawnego spotkało się z negatywnym obiorem środowisk adwokackich w całym kraju. Z inicjatywy adwokatów w Katowicach, Naczelna Rada Adwokacka zamierza między innymi zaskarżyć wprowadzane zmiany do Trybunału Konstytucyjnego jako niezgodne z wieloma postanowieniami ustawy zasadniczej. Może się więc jeszcze okazać, że mimo głośnych zapowiedzi, pozycja adwokatów i radców prawnych przywrócona zostanie do stanu sprzed zmian.